En voorzeker, Wij hebben jullie geschapen en vervolgens hebben Wij jullie vorm gegeven. Daarna zeiden Wij tegen de Engelen: ‘Knielt neer voor Adam.’ En zij knielden neer behalve Iblies, hij behoorde niet tot de neerknielenden. Hij (Allah) zei: ‘Wat hield jou tegen om neer te knielen, toen Ik het jou beval?’ Hij zei: ‘Ik ben beter dan hij, U heeft mij uit vuur geschapen en U heeft hem uit klei geschapen.’[1]

Deze zonde van Iblies maakte hem ongelovig en als gevolg werd hij verbannen uit de barmhartigheid van Allah. Het was zijn afgunst jegens Adam die hem bewoog om te weigeren het bevel van Allah op te volgen. Afgunst, in het Arabisch ‘al-hasad’, is dus de eerste zonde waarmee is gezondigd. Laten we daarom een diepere blik werpen op al-hasad.

De zonde van al-hasad

Om te beginnen is het goed om al-hasad te definiëren. Al-Hasad is een gevoel waarbij de haasid, de persoon die hasad heeft, wenst dat een gunst, voorziening of prestatie van iemand weggenomen wordt en deze aan hem of haar wordt toebedeeld. Ook spreken we van hasad als de haasid het niet per se zelf wilt krijgen, zolang het maar weggenomen wordt van de mahsoed, de persoon die benijd wordt. Sterker nog, deze laatste vorm is de ergste vorm van hasad.[2]

De Profeet, sallallaahu ‘alayhi wa sallam, heeft in meerdere overleveringen bekendgemaakt dat het hebben van al-hasad naar anderen verboden is. Zo is er overgeleverd:

Pas op voor al-hasad, want het vernietigt de goede daden zoals vuur hout vernietigt.[3]

En in een andere overlevering staat:

Koester geen afgunst tegenover elkaar.[4]

Het is daarom ook verboden om te handelen naar gevoelens van jaloezie. Denk aan het actief naar beneden proberen te halen van iemand middels daden als roddelen, laster of smaad. Hoeveel families zijn wel niet kapotgegaan vanwege afgunst naar elkaar? Hoeveel vriendschappen zijn veranderd in vijandschappen naar aanleiding van afgunst? Hoeveel islamitische projecten zijn er wel niet stil komen te liggen vanwege jaloezie? Hoe vaak is het voorgekomen dat iemand een ander – die iets goeds onderneemt – probeert te dwarsbomen puur vanwege al-hasad?

Verdeling van Allah

Het is bij iedere moslim welbekend dat Allah ar-Razzaaq, de Voorziener, is. Dit betekent dat Allah de voorziening van elk schepsel heeft bepaald. Allah zegt:

Wij hebben hun levensonderhoud tussen hen verdeeld in het wereldse leven.[5]

Dus het is Allah die de één rijkdom heeft gegeven en de ander armoede, de één kracht en welzijn en de ander zwakte en ziekte. Dit gebeurt allemaal met de Kennis en Wijsheid van Allah. Laten we, nu we dit basisprincipe kennen, even een stapje terugzetten om te zien wat er eigenlijk aan de hand is op het moment dat iemand hasad heeft. De haasid die heeft dus eigenlijk bezwaar tegen hoe Allah de voorzieningen heeft verdeeld. Allah heeft iemand rijk gemaakt, maar de haasid is het daar niet mee eens en wenst dat het van diegene wordt weggenomen en aan hem of haar gegeven wordt. Dit is hasad als je er dieper naar kijkt. Allah zegt:

En verlang niet naar datgene waarmee Allah sommigen van jullie boven anderen heeft bevoorrecht.[6]

Goede hasad

Al-Hasad is dus in essentie een verwerpelijke eigenschap. Toch is er iets wat positieve jaloezie heet, in het Arabisch: al-ghibtah. Dit houdt in dat je iets goeds ziet bij iemand, wat je ook voor jezelf wenst, zonder dat je wil dat het van diegene wordt afgenomen. Hierop wordt gedoeld door de Profeet, sallallaahu ‘alayhi wa sallam, in de volgende overlevering:

Er is geen hasad, behalve bij twee zaken: een man die van Allah rijkdom heeft gekregen waarop hij die uitgeeft op de waarheid en een man die van Allah wijsheid heeft gekregen waarmee hij oordeelt en die hij onderwijst.[7]

Deze verkoelende woorden van de Profeet, sallallaahu ‘alayhi wa sallam, laten zien dat al die wereldse rijkdommen en posities het überhaupt niet waard zijn om iemand over te benijden. Hij legt de focus op de zaken die er echt toe doen, namelijk daden die je dichter bij Allah brengen. Daden die jouw eeuwige hiernamaals mooier maken.

Volledig geloof

Om af te sluiten is het belangrijk te benoemen dat niemands geloof volledig is, totdat hij voor zijn broeder wenst wat hij voor zichzelf wenst. De Profeet, sallallaahu ‘alayhi wa sallam, heeft gezegd:

Niemand van jullie gelooft, totdat hij voor zijn broeder liefheeft wat hij voor zichzelf liefheeft.[8]

Het is daarom van belang bewust te zijn van gevoelens van afgunst en je hart hiervan te zuiveren. Zie je iets waardoor je afgunst voelt opkomen? Besef dan dat Allah, met Zijn Kennis en Wijsheid, Degene is Die de desbetreffende persoon heeft begunstigd en voel daar rust bij. Weet dat jouw geloof pas volledig is als je juist liefhebt dat jouw broeder of zuster iets goeds is overkomen. Verricht een heel simpele smeekbede voor diegene en zeg:

Allahumma zid wa baarik (O Allah vermeerder en zegen het).[9]

De Engelen zullen dan ook du’aa` voor jou doen. Hiermee haal je de negatieve gevoelens bij jezelf weg. En weet, wanneer je afgunst niet onderdrukt als het opkomt, maar daarnaar handelt, dat Iblies jou daarin is voorgegaan. Moge Allah onze harten en zielen zuiveren.

[1] Surah al-A’raaf vers 11-12

[2] Djaami’ al-‘uloem al-hikam, Ibn Radjab

[3] Sunan Aboe Dawoed

[4] Sahieh Muslim

[5] Surah az-Zoekhroef vers 32

[6] Surah an-Nisaa’ vers 32

[7] Sahieh Bukhari & Muslim

[8] Sahieh Bukhari & Muslim

[9] Al-Haakim

Het bericht Het boze oog van Iblies verscheen eerst op Daliel.

Veel moslims denken dat het vasten ten einde komt, zodra de maand Ramadan afgelopen is. Daardoor laten veel moslims een tweede kans op een immense beloning liggen. Om welke beloning gaat het hier en wat moet jij hierover weten?

Shawwaal

Ramadan is de negende maand van het islamitische jaar en shawwaal de tiende. De eerste dag van shawwaal is dan ook ‘Ied al-fitr. Het is aanbevolen om in de maand shawwaal zes willekeurige dagen vrijwillig te vasten. Dit gaat uiteraard in ná ‘Ied al-fitr, aangezien het op de dag van ‘Ied verboden is om te vasten. De Profeet, vrede zij met hem, heeft gezegd:

Wie Ramadan vast en deze laat opvolgen door zes dagen van shawwaal, het is alsof hij het hele jaar heeft gevast.[1]

Een heel jaar vasten! Wie kan dat aan? Vrijwel niemand. Toch is de beloning hiervan binnen handbereik. Het vasten van Ramadan en zes dagen van shawwaal neemt de beloning van maar liefst een jaar met zich mee.

Ook legde de Profeet, vrede zij met hem, uit waarom het vasten van Ramadan, opgevolgd door zes dagen van shawwaal, gelijk is aan een heel jaar vasten. Hij zei:

Het vasten van een maand geldt als tien maanden. En de zes dagen daarna gelden als twee maanden. En dit bij elkaar is een heel jaar. Allah zegt: ‘Wie met een goede daad komt, ontvangt het tienvoudige daarvan’[2].[3]

Hoeveel vrijwillige daden verricht jij?

Het is bovendien belangrijk om naast elke verplichte aanbidding, aanbevolen aanbiddingen te verrichten van dezelfde soort. De Profeet, vrede zij met hem, heeft gezegd:

Voorzeker, de eerste daad waarover de dienaren gevraagd zullen worden op de Dag des Oordeels is het gebed. Allah zal tegen de Engelen zeggen: Kijk naar het gebed van Mijn dienaar, is deze volledig of is hij tekortgeschoten?’ Als deze volledig is, wordt deze als volledig geschreven. Als de dienaar is tekortgeschoten in deze verplichting, zegt Allah: ‘Kijk of mijn dienaar vrijwillige gebeden heeft verricht. Als dit zo is, zal het de tekortkomingen aanvullen.’ Vervolgens zal de rest van zijn daden op deze manier worden beoordeeld.[4]

Dit houdt in dat tekortkomingen in je verplichte vastendagen worden aangevuld met dagen die je vrijwillig hebt gevast. Dit is des te meer reden om deze zes aanbevolen dagen van shawwaal niet aan je voorbij te laten gaan!

Eerst Ramadan inhalen?

Het kan zijn dat je nog dagen van Ramadan moet inhalen. De geleerden verschillen van mening over of je de zes dagen van shawwaal mag vasten terwijl je nog dagen in te halen hebt van Ramadan. Het beste is om eerst de dagen van Ramadan in te halen en daarna shawwaal te vasten. Mocht je dit niet lukken, dan is het toegestaan om eerst de zes dagen van shawwaal te vasten terwijl je nog dagen van Ramadan moet inhalen. Dit is de mening van de meerderheid van de geleerden. Het is niet mogelijk om een dubbele intentie aan te nemen, waarbij je door één dag te vasten zowel een dag van Ramadan inhaalt als één van de zes dagen van shawwaal vast. Je dient ze los van elkaar te vasten.

Dankbaarheid

Ik wil eindigen met een advies voor ná Ramadan. Het feit dat Allah ons tot moslims heeft gemaakt, is de grootste gunst die wij van Hem hebben gekregen. We dienen hier ontzettend dankbaar voor te zijn. Sommige mensen voelen zich in Ramadan beperkt en bekneld. Ze voelen zich oncomfortabel zonder bepaalde zondes die zij gewoon waren te verrichten. Zodra het ‘Ied al-fitr is, lijken de remmen weer los te gaan en lijkt losbandigheid het leven weer te domineren. Zo wordt Ramadan een periode van ‘even door de zure appel heen bijten’ in plaats van een leerschool en een persoonlijk ontwikkelingsproces. Dit is precies het tegenovergestelde van dankbaarheid. Dit is precies het tegenovergestelde van wat Allah van ons wil. Allah zegt in hetzelfde vers als het vers waarin Hij het vasten van Ramadan verplicht stelt:

En zodat jullie het aantal [dagen van Ramadan] voltooien en zodat jullie Allah Zijn Grootsheid prijzen, omdat Hij jullie geleid heeft en zodat jullie dankbaar zullen zijn.[5]

Laten we in deze periode na Ramadan ons uiterste best doen om de slechte gewoontes die we tijdens Ramadan opzij schoven, definitief opzij te schuiven. Laten we de goede daden die we tijdens Ramadan hebben verricht tot gewoontes maken. Moge Allah ons allemaal tot Zijn dankbare dienaren laten behoren. Amien.

[1] Overgeleverd door Muslim

[2] Soerah al-An’aam, vers 160

[3] Overgeleverd door Ibn Maadjah, Ahmad en ad-Daarimie

[4] Overgeleverd door Tirmidhie, Aboe Dawoed, an-Nasaa`ie, Ibn Maadjah en Ahmad

[5] Soerah al-Baqarah, vers 185

Het bericht Waarom jij de 6 dagen van shawwaal niet aan je voorbij mag laten gaan! verscheen eerst op Daliel.

Ramadan is een bekende maand voor zowel moslims als niet-moslims. Dit is de maand waarin moslims onder andere het eten en drinken laten staan als vorm van aanbidding, gericht naar Allah. Bij sommige moslims lijkt de maand Ramadan echter meer om eten te gaan dan om het niet eten. Volle winkelkarren met boodschappen en uitgebreid gedekte tafels met gerechten waarvoor urenlang in de keuken is gestaan lijken meer symbool te staan voor Ramadan, dan aanbidding en bezinning. Valt er meer te halen uit de maand Ramadan? Welke voordelen en beloningen levert het vasten eigenlijk op?

Het kennen en overpeinzen van de gevolgen en beloningen die Allah aan het vasten gekoppeld heeft, maakt dat het vasten meer wordt dan een eetfestijn. In dit artikel heb ik een vijftal beloningen uitgekozen en kort samengevat, zodat het voor jou snel lezen is en makkelijk te onthouden.

Het vasten wist zondes uit

Ten eerste is het vasten een aanbidding die de zondes uitwist. Op het moment dat een persoon de gehele maand Ramadan vast, vanuit een rotsvaste geloofsovertuiging en tegelijkertijd zijn focus legt op de beloning, dan worden zijn of haar voorgaande zondes vergeven.

Aboe Hurayrah heeft overgeleverd dat de Profeet, vrede zij met hem, zei:

Degene die gedurende Ramadan vast, met geloof en hoop op de beloning, zijn voorgaande zonden worden uitgewist.[1]

Alleen al dit voordeel is alle moeite die we doorstaan waard.

Beter dan muskus

Daarnaast is het zo dat de ‘slechte adem’ van een vastende bij Allah beter dan de geur van muskus is. Het is een bekende vraag in de maand Ramadan: mag ik mijn tanden poetsen als ik vastende ben? Natuurlijk mag een persoon zijn mond reinigen en dient een moslim, zeker tijdens het vasten, mondhygiëne serieus te nemen, om anderen niet tot last te zijn. Toch heeft de vastende, vanwege het leeg zijn van de maag, nou eenmaal vaak last van een veranderde mondgeur. Maar weet je dan te bedenken dat de mondgeur van een vastende bij Allah beter is dan de geur van muskus! Niet omdat deze mondgeur een doel op zichzelf is, maar omdat het een gevolg is van een grootse aanbidding.

Aboe Hurayrah leverde over dat de Profeet, vrede zij met hem, zei:

Als iemand van jullie aan het vasten is, laat hem dan niet immoreel en stemverheffend spreken. En als iemand hem uitscheldt of aanvalt, laat hem dan zeggen: ‘Ik ben vastende’. En ik zweer bij Degene in wiens Hand mijn ziel is: de geur uit de mond van de vastende is beter bij Allah dan de geur van muskus.[2]

Bemiddeling

Ten derde zal het vasten bemiddelen op de Dag des Oordeels. Het vasten zal op die Dag tegen Allah zeggen:

O Heer, ik heb hem weerhouden van het eten en drinken; accepteer daarom mijn bemiddeling voor hem.[3]

Op de Dag dat iedereen die jij nu kent jou in de steek zal laten, laat het vasten jou niet in de steek. Dit noem je nog eens een trouwe vriend.

Onbeperkte beloning

Voor goede daden wordt men uiteraard beloond. Dit is voor elke daad anders. Naar gelang de moeite of opoffering die een persoon doet, zal er een beloning zijn. Zo zegt de Profeet, vrede zij met hem, in een welbekende overlevering: “De geaccepteerde bedevaart kent geen andere beloning dan het paradijs.”[4] Dat het paradijs rechtstreeks wordt gekoppeld aan de bedevaart, geeft aan hoe extreem zwaar de bedevaart weegt in de weegschalen op de Dag des Oordeels. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat de bedevaart gepaard gaat met veel fysieke inspanning en vaak een groot financieel offer. Bij het vasten, echter, staat geduld centraal. De beloning van het vasten is daarom onbeperkt. Allah zegt immers in de Koran:

Slechts de  geduldigen zullen worden beloond zonder enige beperking.’’ [5]

En de Profeet, vrede zij met hem, zei dat Allah heeft gezegd: “Alle daden van de zoon van Adam zijn voor hem. Behalve het vasten, want dat is voor Mij. En Ik beloon hem daarvoor.”’[6]

Dat Allah van alle daden die de dienaar verricht het vasten uitlicht en aan Zichzelf toeschrijft, komt omdat alleen Hij de beloning daarvan kent. En dit is een indicatie voor een zeer omvangrijke beloning.[7]

Daarom zeggen sommige geleerden dat alle goede daden worden gewogen, behalve het vasten.[8] Dit omdat het vasten overvloedig wordt beloond.

Verhoorde smeekbeden

Als laatste heeft de Profeet, vrede zij met hem, gezegd dat de smeekbede (du’aa) van een vastende persoon verhoord wordt.[9] We merken ook op dat Allah ons in de Koran oproept om Hem te vragen middels du’aa, metéén na het noemen van de verplichtstelling van het vasten tijdens Ramadan. Het is daarom ook sterk aanbevolen om tijdens het vasten veelvuldig du’aa te verrichten.

Ramadan is een geweldige gunst, dus maak er optimaal gebruik van. Allah zegt:

En dat jullie vasten is beter voor jullie, als jullie eens wisten.[10]

Wees je ervan bewust dat het vasten om veel meer draait dan uitgebreid eten. De échte vruchten van het vasten plukken we op de Dag dat al het wereldse genot verleden tijd is.

[1] Sahieh al-Buchaarie en Sahieh Muslim

[2] Sahieh al-Buchaarie en Sahieh Muslim

[3] Musnad Ahmad ibn Hanbal, overgeleverd door ‘Abdullah ibn ‘Amr

[4] Sahieh al-Buchaarie en Sahieh Muslim

[5] Soerah az-Zumar, vers 10

[6] Sahieh al-Buchaarie en Sahieh Muslim

[7] Fath al-Baarie, Ibn Hadjar al-‘Asqalaanie

[8] Tafsier at-Tabarie

[9] Sunan at-Tirmidhie en Sunan Ibn Maadjah

[10] Soerah al-Baqarah, vers 184

Het bericht “En dat jullie vasten is beter voor jullie” verscheen eerst op Daliel.